در عصر جديد، دانش و فناوري، مهم‌ترين ابزار قدرت جوامع در عرصه­ ي جهاني به شمار مي‌آيد. دستيابي به سطوح بالاي توسعه‌يافتگي و بهبود شاخص‌هايي از قبيل امکانات آموزشي، بهداشتي، درماني، رفاهي، ارتباطي، امنيتي و… فقط با دستاوردهاي فناوري امکان‌پذير است. آنچه امروزه کشوري را توسعه‌يافته يا عقب‌مانده معرفي مي‌کند، ميزان بهره‌گيري آن کشور از فناوري‌هاي نوين در فرايند توليد و کسب سهم بيشتر از بازار جهاني و محصولات مبتني بر اين فناوري‌ها است. کشورهاي درحال‌توسعه مانند ايران نيز براي گسترش فعاليت‌هاي کارآفريني قابل‌رقابت با جهان، به حضور در اين عرصه و توسعه اين نوع از فناوري نياز دارند. با در نظر گرفتن محدوديت منابع طبيعي، اقتصاد كشور ما نيز نمي‌تواند تنها مبتني بر اين منابع باشد و براي داشتن اقتصادي پويا در كشور نيازمند ايجاد و توسعه صنايع و فناوري­هاي پيشرفته خواهيم بود.

نانوفناوری و زیست فناوری از جمله فناوری های راهبردی هستند که آینده اقتصادی کشورها را تحت تأثیر قرار خواهند داد.

با توجه به کاربردهاي فراگير نانوفناوری در حوزه‌هاي مختلف ازجمله کشاورزي و منابع طبيعي، صنايع غذايي، پزشکي، الکترونيک، کامپيوتر، ارتباطات، انرژي، حمل و نقل، محیط زیست، هوا-فضا، خودروسازی، امنيت ملي و … پيش‌بيني مي‌شود که بازار آينده­ي اين صنايع متعلق به محصولات اين فناوري باشد و اين فناوري در آينده‌اي نه‌چندان دور تأثير عميقي بر اقتصاد جهاني خواهد داشت. بر همين اساس بسياري از کشورهاي توسعه‌يافته و درحال‌توسعه برنامه‌هايي را در سطح ملي براي پشتيباني از فعاليت‌هاي تحقيقاتي و صنعتي مرتبط با این فناوری تدوين کرده اند.

رشته زیست فناوری نیز یک‌رشته کاربردی و میان‌رشته‌ای مهندسی علوم است که قلمرو آن حداقل ۳۳ حوزه تخصصی علوم را دربرمی گیرد. واژه زیست‌فناوری Biotechnology (بیوتکنولوژی) برای نخستین بار در سال ۱۹۱۹ از سویKarl Ereky  به مفهوم کاربرد دانش‌های پزشکی و زیستی و اثر مقابل آن در فناوری‌های ساخت بشر به‌کاربرده شد. به‌طورکلی هرگونه کنش هوشمندانه بشر در آفرینش، بهبود و عرضه فراورده‌های گوناگون با استفاده از جانداران، به‌ویژه از طریق دست‌کاری آن‌ها در سطح مولکولی در حیطه این مهم‌ترین، پاک‌ترین و اقتصادی‌ترین فناوری سده حاضر، زیست‌فناوری، قرار می‌گیرد.

يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي توسعه فناوری نوین به‌عنوان رويكردهای بين‌رشته‌اي، توسعه صحيح سرمايه انساني متخصص است. اقتصاد نوین، نيازمند نوع جديدي از کارکنان آموزش‌ديده حرفه‌اي است كه ‌بتوانند نقش تمام نقش‌آفرينان حوزه علم، مهندسي، تحقيق و توسعه در این زمینه را مشخص كنند. با توسعه فناوري های جدید و تغيير سازوکار توليد، ترکيب اشتغال نيز دگرگون‌شده و تقاضا براي نيروي کار ماهر و متخصص افزايش مي‌يابد. بنابراين ازجمله عوامل مؤثر و لازم در توسعه­ي فناوري های نوین در كشور، توسعه­ي صحيح سرمايه انساني و تربيت نيروي انساني متخصص در اين زمينه است که پيشگامان کسب‌وکارهاي جديد خواهند شد.

با این رویکرد آموزشگاه جابر بن حیان با همکاری جمعی از متخصصین برجسته کشوری زیر نظر اداره کل آموزش فنی و حرفه­ای استان اصفهان در سال 1394 تأسیس گردید.

اهداف آموزشگاه

بازار گسترده و سرمايه‌گذاري‌هاي كلان در حوزه نانوفناوری، منجر به ظهور مفهومي جديد، به نام اقتصاد فناوري نانو شده است. اقتصاد فناوري نانو، ناشي از همگرايي علوم نانو و اقتصاد بوده و به اين معنا است كه علم، فناوري و اقتصاد نمي‌توانند به‌طور كامل از هم جدا باشند. ايجاد محيطي كه در چارچوب آن دانش موردنظر از طريق نهادهاي عمومي، خصوصي و دانشگاهي به‌دست‌آمده و  اين امكان را فراهم می­کند تا به سؤالات پيچيده‌اي چون نقش تحقيقات فناوري نانو در رشد اقتصادي و مكانيسم‌هاي توسعه نوآوري و رقابت‌پذيري از طريق همكاري پاسخ داده شود، ازجمله كاركردهاي اقتصاد نانو محسوب مي‌شوند. يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي اين رويكرد بين‌رشته‌اي، توسعه صحيح سرمايه انساني است. اقتصاد نانو، نيازمند نوع جديدي از کارکنان آموزش‌ديده حرفه‌اي است كه ‌بتوانند نقش تمام نقش‌آفرينان حوزه علم، مهندسي، تحقيق و توسعه را مشخص كنند. افرادي كه واجد چنين مهارت‌هايي باشند، جزو بهترين افراد براي راهبري دانشگاه‌ها، شركت‌ها و كشورها در عرصه اقتصاد جهاني هستند. افراد مذكور، پيشگامان کسب‌وکارهاي جديد فناوري نانو خواهند شد و با تعيين راهبردهاي جهاني، منجر به توسعه همبستگي، ايجاد کسب‌وکارهاي جديد و توسعه مشاركت دولت، دانشگاه و بخش خصوصي خواهند شد و  رونق اقتصاد ملي و منطقه‌اي را شتاب خواهد بخشيد.

ازجمله  عوامل مؤثر و لازم در توسعه نانو فناوري كشور تربيت نيروي انساني متخصص در اين زمينه مي‌باشد. يک نيروي کار متخصص در زمينه فناوري نانو، علاوه بر توانايي در حوزه‌هايي چون طراحي، فرايند کنترل و ايجاد بهره‌وري و درآمدزايي مي‌بايست از اصول زيست‌شناسي، فيزيک و شيمي آگاهي داشته باشد.

تلاش در زمينه فعاليت و آگاهي دانش آموزان در حوزه‌ي نانوتکنولوژي از ضروريات توسعه نانوتکنولوژي در کشور است. اگر سيستم آموزشي ما درحرکت به سمت تکنولوژي به‌ويژه نانوتکنولوژي با موفقيت عمل نکند، اين وظيفه بر عهده دانشگاه قرار مي‌گيرد و اين موضوع از دانشگاه و در مقاطع تحصيلي عالي آغاز مي‌شود.  زماني که در این  فاصله براي انتقال دانش به نسل جوان از دست مي‌رود، به کند شدن روند پيشرفت و عقب ماندن در اين زمينه نسبت به جهان نانوتکنولوژي منجر خواهد شد.

با توجه به مطالب ذکرشده هدف ما از تأسيس آموزشگاه ايجاد مجموعه‌اي هماهنگ از فعاليت‌هاي پژوهشي و آموزشي به منظور توانمندسازي افراد از طريق آموزش به‌منظور دستيابي به مهارت است که به‌منظور نيل به اهداف مشروحه زير برقرار گرديده است:

الف: تربيت نيروي انساني و متخصص و متبحر در رشته نانوتکنولوژي به‌منظور رفع نيازهاي آموزشي و پژوهشي دانشکده‌ها و مراکز پژوهشي کشور.

ب: تربيت نيروي انساني متخصص و مجرب براي صنايع کشور جهت توليد و کنترل مواد اوليه به‌منظور خودکفايي کشور.

ج: تربيت نيروي انساني متخصص براي مديريت مياني و هدايت امور فني خطوط توليد، مزارع و آزمايشگاه‌ها

با توجه به اينکه دروس ارائه‌شده در حوزه فناوري نانو در دانشگاه‌ها و مراکز علمي به‌صورت نظري ارائه مي‌شوند و هدف ما از تأسيس اين آموزشگاه توانمندسازي افراد از طريق آموزش به‌منظور دستيابي به مهارت مي‌باشد، روش‌هاي بکار گرفته‌شده براي محقق ساختن اين هدف آموزش عملي از طرق زير مي‌باشد:

  • تدوين استانداردهاي آموزشي در حوزه نانوفناوري و زیست فناوری
  • برگزاري کارگاه‌هاي آموزشي به‌صورت تئوري و عملي براي دستيابي به مهارت
  • اجرای پروژه های پژوهشی در حوزه نانوفناوری و زیست فناوری با همکاری مراکز تحقیقاتی
  • برگزاري همايش‌هاي تخصصي براي ترويج نانوفناوری و زیست فناوری و آشنايي بيشتر عموم مردم با کاربردهاي اين فناوري ها
  • نشست‌هاي تخصصي با حضور استادان و صاحب‌نظران
  • اجراي برنامه‌هاي گوناگون علمی براي آشنایی عموم مردم، دانش آموزان، دانشجويان، کارشناسان، مديران صنايع و مديران دولتي باقابليت‌هاي نانوفناوری و زیست فناوری در صنايع مختلف
  • بازدید از مراکز علمی، شرکت­های دانش بنیان و آزمایشگاه­های فعال با هدف تعامل علمی با آن­ها